Een valbeveiligingsharnas is een belangrijk onderdeel van persoonlijke beschermingsmiddelen voor professionals die op hoogte werken. Of je nu werkt in de bouw, de industrie of binnen een andere sector waar je op hoogte werkt, een goed gebruikt harnas kan het verschil maken tussen veiligheid en een ernstig ongeval. Toch worden er regelmatig fouten gemaakt bij het gebruik van valbeveiligingsharnassen, met mogelijk fatale gevolgen. Dit komt vaak door een gebrek aan kennis, onzorgvuldigheid of tijdsdruk. 

Veel werknemers vertrouwen erop dat hun harnas correct is afgesteld zonder het zelf te controleren. Wat kan leiden tot gevaarlijke situaties. Ook wordt de noodzaak van regelmatig onderhoud en inspectie vaak onderschat. Daarom is het belangrijk om bewust om te gaan met je valbeveiliging en te weten hoe je het correct gebruikt. In deze blog bespreken we de vijf meest voorkomende fouten en geven we praktische tips om deze te voorkomen. Wil je je eerst breder inlezen over veilig werken op hoogte? Bekijk dan de hub: alles over valbeveiliging.

1. Verkeerd afstellen van het harnas

Een valbeveiligingsharnas moet nauwkeurig worden afgesteld om optimaal te functioneren. Een te los of te strak harnas kan de veiligheid en het comfort in gevaar brengen.

Veelgemaakte fout:

  • De schouder- en beenbanden zitten te los, waardoor het harnas bij een val niet goed functioneert;
  • Te strak afgestelde banden zorgen voor een slechte doorbloeding en oncomfortabel werken.

Hoe voorkom je dit?

  • Controleer voor gebruik of alle banden goed aansluiten zonder te knellen;
  • Zorg ervoor dat je nog een hand tussen de banden en je lichaam kunt krijgen zonder dat ze los zitten;
  • Volg altijd de instructies van de fabrikant voor het correct afstellen van het harnas.

Een verkeerd afgesteld harnas kan bij een val resulteren in ernstige letsels. Denk daarbij aan inwendige kneuzingen of zelfs snijwonden door de druk op verkeerde plekken. Bovendien kan een slecht passend harnas het draagcomfort aanzienlijk verminderen, waardoor werknemers geneigd zijn het verkeerd te dragen. Daarom is het belangrijk dat iedereen die een valharnas gebruikt, weet hoe hij of zij dit correct moet afstellen en regelmatig controleert of de instellingen nog steeds juist zijn.

2. Geen of onregelmatige inspecties uitvoeren

Een harnas kan na verloop van tijd slijtage of beschadigingen vertonen. Als deze niet op tijd worden opgemerkt, kan dit leiden tot ernstig letsel bij een val.

Veelgemaakte fout:

  • Het harnas wordt lange tijd gebruikt zonder inspectie;
  • Beschadigingen zoals scheurtjes, losse naden of versleten gespen worden over het hoofd gezien.

Hoe voorkom je dit?

  • Controleer je harnas vóór elk gebruik op slijtage, scheuren en beschadigde onderdelen;
  • Laat het harnas periodiek keuren door een deskundige, zoals door de fabrikant aanbevolen. Wettelijk gezien is dit 1x per jaar;
  • Berg het harnas op een droge, schone plek op om onnodige slijtage te voorkomen.

Regelmatige inspecties zijn van levensbelang. Werknemers moeten getraind worden om visuele inspecties uit te voeren en te weten waar ze op moeten letten. Kleine scheuren in de bandjes of een versleten gesp kunnen ervoor zorgen dat het harnas niet meer functioneert bij een val. Daarnaast moet valbeveiliging 1 keer per jaar gekeurd worden door een gecertificeerde keurmeester. Het is ook raadzaam om een onderhoudslogboek bij te houden waarin de inspecties worden geregistreerd. Dit helpt niet alleen om de veiligheid te waarborgen, maar toont ook aan dat het bedrijf de juiste veiligheidsmaatregelen treft.

3. Onjuiste aansluiting van het harnas op het valbeveiligingssysteem

Een harnas werkt alleen als het correct is verbonden met een valbeveiligingssysteem. Verkeerde bevestiging kan ervoor zorgen dat het harnas niet werkt zoals bedoeld.

Veelgemaakte fout:

  • De bevestigingspunten worden verkeerd gebruikt of niet gecontroleerd;
  • Karabiners of lanyards worden verkeerd vastgemaakt of niet vergrendeld.

Hoe voorkom je dit?

  • Gebruik altijd de juiste bevestigingspunten die door de fabrikant worden aangegeven;
  • Controleer of alle verbindingen goed vastzitten en de juiste sluitingen zijn gebruikt;
  • Zorg ervoor dat de valbeveiligingslijn de juiste lengte heeft en geen overmatige speling bevat.

Het is noodzakelijk dat de verbinding tussen het harnas en het valbeveiligingssysteem stevig en correct is. Een verkeerd aangesloten harnas kan bij een val losraken, met fatale gevolgen. Daarom moeten werknemers goed getraind worden in het correct koppelen en moeten supervisors hier regelmatig controles op uitvoeren.

4. Het harnas delen met anderen zonder aanpassingen

Een valbeveiligingsharnas is geen one-size-fits-all product. Als het wordt gedeeld zonder opnieuw afgesteld te worden, kan dat gevaarlijk zijn.

Veelgemaakte fout:

  • Een collega gebruikt een harnas zonder het opnieuw af te stellen op zijn of haar lichaamsbouw;
  • De instelling van het vorige gebruik wordt niet gecontroleerd en aangepast.

Hoe voorkom je dit?

  • Pas het harnas altijd opnieuw aan wanneer een andere gebruiker het draagt;
  • Gebruik, indien mogelijk, persoonlijke harnassen om de kans op verkeerde afstelling te minimaliseren;
  • Zorg voor duidelijke instructies over het aanpassen en controleren van het harnas bij gedeeld gebruik.

5. Het harnas niet goed onderhouden en opbergen

Een slecht onderhouden harnas kan sneller slijten en onveilig worden. Opslag in verkeerde omstandigheden kan materialen beschadigen.

Veelgemaakte fout:

  • Het harnas wordt nat opgeborgen, waardoor materialen kunnen verslijten of schimmelen;
  • Het harnas ligt in direct zonlicht of wordt blootgesteld aan chemische stoffen die het materiaal aantasten.

Hoe voorkom je dit?

  • Bewaar het harnas op een droge, goed geventileerde plek, uit direct zonlicht;
  • Hang het harnas op een daarvoor bestemde haak of hanger om vormverlies te voorkomen;
  • Reinig het harnas regelmatig met lauw water en een mild reinigingsmiddel, en laat het goed drogen voordat je het weer gebruikt.

Conclusie

Een valbeveiligingsharnas kan levens redden, maar alleen als het op de juiste manier wordt gebruikt en onderhouden. Door aandacht te besteden aan de juiste afstelling, regelmatige inspecties, correcte aansluiting, individueel gebruik en goed onderhoud, vermijd je de grootste fouten en verhoog je de veiligheid op de werkplek. Zorg ervoor dat je altijd de richtlijnen van de fabrikant volgt en laat jezelf en je team goed informeren over het juiste gebruik van valbeveiliging. Wil je alle producten bekijken? Ga dan naar valbeveiliging.