Wanneer je werkt op hoogte is het van groot belang om de juiste valbeveiliging te dragen. Twee van de meest voorkomende hulpmiddelen voor valbeveiliging zijn het valbeveiligingsharnas en de veiligheidsgordel. Hoewel beide producten een doel dienen in het waarborgen van de veiligheid, zijn er aanzienlijke verschillen tussen deze twee systemen. In deze blog duiken we dieper in de verschillende toepassingen, en het belang van het juiste gebruik van valbeveiliging. Wil je breder inlezen over veilig werken op hoogte? Bekijk dan onze hub: alles over valbeveiliging.

Wat is een valbeveiligingsharnas?

Een valbeveiligingsharnas is een geavanceerd systeem dat ontworpen is om de drager te beschermen bij een val. Het bestaat meestal uit een reeks riemen en gespen die het hele lichaam omhullen. Van de schouders tot de dijen. Het harnas verdeelt de kracht van een val over een groot gedeelte van het lichaam. Dit verkleint de kans op verwondingen. Het is ontworpen om te worden gebruikt in combinatie met andere valbeveiligingssystemen. Denk bijvoorbeeld aan een vanglijn, een valstopmechanisme of een verankeringspunt.

Het belangrijkste kenmerk van een valbeveiligingsharnas is dat het het lichaam volledig ondersteunt bij een val. Hierdoor wordt de impact van de val verspreidt over minder kwetsbare delen van het lichaam, zoals de dijen en de borst. Dit biedt meer comfort en veiligheid, vooral bij langdurig gebruik.

Wat is een veiligheidsgordel?

Een veiligheidsgordel is een eenvoudiger systeem dat meestal om de taille wordt gedragen. Het biedt voornamelijk een manier om de drager te verankeren aan een structureel element, zoals een vast punt of een anker. Het belangrijkste doel van de veiligheidsgordel is om de persoon op zijn plaats te houden, maar het biedt minder bescherming tegen de kracht van een val.

Veiligheidsgordels kunnen variëren in ontwerp, maar ze hebben meestal geen schouderbanden of uitgebreide verankeringspunten. Dit betekent dat de gordel de drager niet ondersteunt bij een val. Dit verhoogt het risico als een val daadwerkelijk plaatsvindt. Het is eerder een hulpmiddel om de gebruiker in de juiste positie te houden in geval van een ongeval, maar niet om de impact van de val op te vangen.

Verschillen in veiligheid en bescherming

Het grootste verschil tussen een valbeveiligingsharnas en een veiligheidsgordel ligt in de bescherming die elk systeem biedt.

  • Valbeveiligingsharnas: Dit systeem is ontworpen om de impact van een val over het hele lichaam te verdelen. Het harnas heeft meerdere ankerpunten en verankeringspunten die het mogelijk maken om de persoon volledig te beveiligen. Het is geschikt voor werk op grote hoogte, waar de kans op een val aanzienlijk groter is, en het harnas voorkomt verwondingen door de kracht van de val te absorberen;
  • Veiligheidsgordel: Een veiligheidsgordel biedt weliswaar enige bescherming tegen vallen, maar is voornamelijk bedoeld om de gebruiker in een bepaalde positie te houden. Het systeem biedt geen ondersteuning bij de val en is dus minder geschikt voor werk op hoogte waarbij er een aanzienlijke kans op vallen is.

Wanneer gebruik je een valbeveiligingsharnas?

Een valbeveiligingsharnas is noodzakelijk voor iedereen die op hoogte werkt en mogelijk in een situatie terecht kan komen waarin een val mogelijk is. Dit omvat werkers in de bouw, steigerbouwers, en medewerkers in de offshore- of windenergiesector. Het harnas is ontworpen om de kracht van een val te verdelen, zodat de kans op letsel bij een val minimaal is.

Een voorbeeld: als je werkt op een steiger of een dak zonder de bescherming van een hekwerk, is een valbeveiligingsharnas een must. Het is noodzakelijk om een volledig valbeveiligingssysteem te gebruiken. Dit betekent dat het harnas vaak gecombineerd wordt met een vanglijn en verankeringspunt.

Wanneer gebruik je een veiligheidsgordel?

Een veiligheidsgordel wordt op hoogte voornamelijk gebruikt in situaties waarbij de gebruiker stabilisatie nodig heeft, maar waarbij het risico op een vrije val minimaal is. Dit wordt vaak toegepast bij werkzaamheden waarbij iemand op een vaste structuur werkt en zich moet positioneren zonder te veel bewegingsvrijheid te verliezen. Denk bijvoorbeeld aan onderhoudswerkzaamheden aan een mast of paal, waarbij de werknemer zich met een lijn aan de structuur bevestigt om stevig op zijn plaats te blijven. 

De gordel zorgt ervoor dat de gebruiker niet uit balans raakt of per ongeluk wegschuift, maar biedt geen bescherming tegen een daadwerkelijke val. Daarom moet een veiligheidsgordel nooit worden gebruikt als primaire valbeveiliging bij werkplekken waar een val vanaf grote hoogte mogelijk is. In die gevallen is een valbeveiligingsharnas noodzakelijk, omdat dit de impact van een val over het lichaam verdeelt en ernstige verwondingen voorkomt.

Voorbeeld: veiligheidsgordels worden vaak gebruikt in de industrie of bij onderhoudswerkzaamheden waarbij de nadruk ligt op stabiliteit in plaats van bescherming tegen zware impact. Ze kunnen ook effectief zijn voor kortere, lagere werkhoogtes, maar zijn niet de beste keuze voor risicovolle omgevingen zoals steigers, torens of gebouwen op grote hoogte.

Belang van het juiste gebruik

Het is belangrijk om te begrijpen dat zowel een valbeveiligingsharnas als een veiligheidsgordel bedoeld zijn om verschillende soorten risico’s te minimaliseren. Het is belangrijk om het juiste systeem te kiezen op basis van de specifieke werkplek en het type werk dat wordt uitgevoerd. Het verkeerd gebruiken van een valbeveiligingssysteem kan ernstige gevolgen hebben.

Voordat je een valbeveiligingssysteem kiest, is het belangrijk om de risico’s van je werkomgeving in overweging te nemen. Voor werk op grote hoogte, waar een val ernstig letsel kan veroorzaken, is een harnas de beste keuze. Bij lagere werkhoogtes of bij minder risicovolle taken kan een veiligheidsgordel voldoende zijn.

Conclusie

Samenvattend: Zowel een valbeveiligingsharnas als een veiligheidsgordel speelt een belangrijke rol in het garanderen van veiligheid tijdens het werken op hoogte, maar ze zijn niet uitwisselbaar. Een valbeveiligingsharnas biedt uitgebreide bescherming tegen de kracht van een val en is noodzakelijk voor risicovolle werkplekken. Een veiligheidsgordel biedt beperkte bescherming en is meer geschikt voor situaties waar de kans op een val klein is. Het kiezen van het juiste systeem is belangrijk voor de veiligheid van werknemers en kan levens redden.

Wil je alle producten bekijken voor veilig werken op hoogte? Ga dan naar valbeveiliging.